Zoeken op rubriek 'Interview'

"Scholen zouden meer mogen doen aan levensvaardigheid"

TIB 2020 nummer 2

Autonomie in het gedrag van leerlingen gaat vaak over keuzes maken, zoals iemand insluiten of buitensluiten. In de praktijk benadrukken scholen bij de aanpak van gedrag vooral de sociale aspecten: omgaan met anderen vanuit eigen verantwoordelijkheid.
Tegelijk is wereldwijd de gedachte dat emotionele competenties veel meer nadruk behoeven dan ze nu krijgen. Het gaat dan om het herkennen, labelen en reguleren van emoties. Oftewel: maak kinderen niet sociaal competent, maar eerst emotioneel competent.
“Waarschijnlijk zijn die emotionele competenties voorwaardelijk voor het ontwikkelen van autonomie”, veronderstelt gedragswetenschapper Kees van Overveld.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Basisondersteuning | Pedagogisch Klimaat | Sociaal emotioneel leren | Zelfsturing
Rubriek: Interview

"Bewegend leren is gezond, leuk en goed voor de ontwikkeling"

TIB 2020 nummer 1

Talloze wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat bewegen een relevante bijdrage levert aan de gezondheid en tot betere leerprestaties leidt. Niet voor niets is er een toenemende inzet van ‘bewegend leren’ op Nederlandse scholen. Deze manier van lesgeven sluit erg aan bij de belevingswereld van hedendaagse leerlingen, vertellen Rietje Goosen en Willem Butz: “Bewegend leren is gezond, leuk en dynamisch. Het is een aantrekkelijke afwisseling van zitten en bewegen, theorie en praktijk, en goed voor de samenwerking!”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvisie | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

"Lang niet alles is zo onmogelijk als het lijkt"

TIB 2019 nummer 5

In een lange loopbaan in vele geledingen van het onderwijs heeft Ben Sanders een heldere kijk ontwikkeld op transparantie in toekenning van financiën voor onderwijs en ondersteuning, en op de mogelijkheden die dit biedt voor bijvoorbeeld de intern begeleider.
“Een beetje meer zakelijk inzicht zou het onderwijs goed doen. Dan weet iedere betrokkene, van IB’ers, leerkrachten tot ouders, wat kan en niet kan, en vooral hoe het nog beter kan.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Budgetten | Onderwijskundig leiderschap | Professionalisering | Rol Intern Begeleider | Verantwoording
Rubriek: Interview

Een inclusieve samenleving is geen hoera-verhaal. Het is ambivalent vanwege de mogelijkheden en de grenzen

TIB 2019 nummer 4

Waarom is inclusie alweer belangrijk? En wat zijn de persoonlijke en institutionele randvoorwaarden opdat de oefening zou kunnen slagen? En hoeveel inclusie kan een mens verdragen? “Leerplicht en leerrecht zijn een groot goed, maar gaan niet vanzelf. Mensen zijn niet van nature gericht op inclusie. Als kinderen met elkaars anders-zijn worden geconfronteerd, kunnen ze onzeker worden en handelingsverlegenheid vertonen. Inclusief samenleven zal daarom steeds een inspanning en een ondersteunend kader vergen, want behalve uitdagingen zijn er ook obstakels en beperkingen”, stelt hoogleraar Patrick Loobuyck.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Inclusie | Passend Onderwijs
Rubriek: Interview

"Je begint eerst met het waarom van deze keuze en pas daarna met het hoe en wat"

TIB 2019 nummer 3

Hoe kun je zo goed mogelijk aansluiten op de verschillende en persoonlijke leerbehoeften van leerlingen en hiermee een bijdrage leveren aan hun geluk en toekomst? Op de Dr. Lammerts van Buerenschool in Zetten luidt het antwoord: De Overstap.
“In het schooljaar 2017-2018 zijn wij samen met de vo-school Hendrik Pierson College (HPC) gestart met een nieuw onderwijsprogramma voor leerlingen van 10 tot 14 jaar, De Overstap. Daarbij staan ‘leren op maat’ en ‘leren met plezier’ voorop”, vertelt intern begeleider Irene de Werd.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Internationaal/innovatief | Onderwijsvisie | Passend Onderwijs | Samenwerken | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

"Verbinding van de professionals op de werkvloer is de absolute voorwaarde voor een doorgaande ontwikkeling"

TIB 2019 nummer 2

In een prachtig gebouw biedt De Vuurvogel in Tilburg onder één dak opvang en onderwijs aan kinderen van 0 tot 13 jaar. Deze ‘kindercampus’ bestaat uit een basisschool, kinderdagverblijf, peuterwerk, voor- en naschoolse opvang. Formeel valt de basisschool onder een andere stichting dan het kinderdagverblijf. Maar de grenzen zijn niet hard op De Vuurvogel, want iedereen is overtuigd van het belang van een doorlopende ontwikkeling van de kinderen. Imke Denissen is als IB’er verbonden aan de basisschool, maar in de praktijk is ze actief op de hele campus. Hoe doet ze dat?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Jonge kind | Rol Intern Begeleider | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Pedagogische sensitiviteit is te ontwikkelen!"

TIB 2019 nummer 1

Leraren voelen aan wie van hun collega’s in de school pedagogisch sensitief is en wie minder, volgens onderzoeker Karin Diemel. Maar wat is dat eigenlijk? Is het een ongrijpbare X-factor?
“Een van de doelen in mijn promotieonderzoek was om pedagogische sensitiviteit handzamer en concreter te maken. Dan kun je namelijk ook vaststellen of het een vaststaande eigenschap is, of dat je er iets aan kunt doen. Alvast ter geruststelling: het is te ontwikkelen.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Pedagogisch Klimaat | Professionalisering | Sociaal emotioneel leren | Teamontwikkeling
Rubriek: Interview

"Een visie die van onderop tot stand komt, is een heel goed stuurmiddel in veranderingsprocessen"

TIB 2018 nummer 5

Hoe zorg je als school en bestuur voor een breed gedragen visie? En hoe houd je die visie ‘in leven’? Charlotte Rijnen is bovenschools IB’er binnen SALTO in Eindhoven; een stichting voor algemeen toegankelijk onderwijs met 20 scholen voor basisonderwijs en 2 scholen voor speciaal basisonderwijs. De letternaam SALTO drukt compact hun visie uit: Samen Actief Leren Talenten Ontwikkelen. Samen met Marlies van der Eerden, IB’er van SALTO-montessorischool de Trinoom, legt ze uit hoe ze dit bij hen in de praktijk brengen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijsvisie | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

"Bij werkdruk kan het team een grote rol spelen, zowel in de oorzaak ervan als in de oplossing"

TIB 2018 nummer 4

Geregeld hoor je op de werkvloer de verzuchting: “Daar heb ik geen tijd voor, ik heb het te druk”. Werkdruk is niets nieuws. Toch komt het bij de ene leerkracht sterker voor dan bij de ander. Dat geldt ook voor scholen onderling. Hoe pak je het aan: individueel en/of in teamverband?
“Toen ik in 1998 bij het CNV Onderwijs ging werken, was werkdruk al een issue. Het onderwijs is een organisatie waar relatief veel werkdruk wordt gesignaleerd. Er komen steeds meer activiteiten bij waar je als leerkracht, als team en als school mee te maken hebt. Dan kom je uit bij de vraag: hoe kun je het werk beter of slimmer organiseren zodat het voor iedereen uitvoerbaar blijft?”, stelt Myriam Lieskamp.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Werkbeleving
Rubriek: Interview

"Onderzoek is geen doel op zich, maar een heel krachtig en effectief middel om jezelf en je school te ontwikkelen"

TIB 2018 nummer 3

In de dagelijkse schoolpraktijk wordt nog te vaak voor een ad hoc-oplossing gekozen voor een probleem. Als de rekenresultaten tegenvallen, is een nieuwe methode het medicijn. In de waan van de dag worden brandjes nogal eens geblust met een nog mooiere emmer. Veel scholen zoeken het eerder in nieuw of aangepast materiaal dan in het handelen van de leerkracht. “Uit allerlei onderzoek weten we dat dit niet effectief is. Ook niet als je 1 of 2 leerkrachten naar een cursus stuurt of een enkele studiedag ergens aan wijdt. De laatste jaren is ons onderwijs steeds diverser en dus complexer geworden. Met een onderzoeksmatige manier van werken en professionele dialoog komt je als school echt verder”, stelt lector Linda van den Bergh.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderzoeken | Schoolontwikkeling | Teamontwikkeling
Rubriek: Interview

"Je moet flink in elkaar investeren en eerst elkaars taal leren spreken"

TIB 2018 nummer 2

Op SBO De Watertuin werken school en jeugdhulpverlening samen onder één dak. Het grote voordeel is dat dezelfde hulpverleners zowel de groepstrainingen geven als begeleiding en behandeling van leerlingen verzorgen. Het streven is de lijntjes tussen de hulpverleners en leerkrachten steeds korter te maken, zodat er sprake kan zijn van optimale efficiëntie in het belang van het kind.
Met de nieuwe werkwijze zijn de afgelopen 2,5 jaar aansprekende resultaten geboekt. Het aantal opgenomen thuiszitters nam flink toe en het aantal doorverwijzingen naar zwaardere jeugdzorg daalde met liefst 20%. Uiteraard ging dit niet vanzelf, vertellen IB’ers Rianne Huijs en Claude Marsman.
“Er is een mooi programma gebouwd van trainingen, behandelingen en begeleiding, zowel voor ouder als voor kind. Bij de start van een schooljaar kunnen we aan alle hulpvragen voldoen. Maar je moet wel flink in elkaar investeren en eerst elkaars taal leren spreken.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Jeugdhulp | Samenwerken
Rubriek: Interview

"De onderwijsprofessional van de toekomst is vooral gids en begeleider op een onbegrensde expeditie"

TIB 2018 nummer 1

Op WIB 2017 bood filosoof Ruud Veltenaar drie keer aan een volle zaal zijn ruime blik in de toekomst. In feite schetste hij een beeld van de samenleving, en specifiek het onderwijs, waar de kleinkinderen van de aanwezige IB’ers mee te maken kunnen krijgen. Hier de nabespreking.
“In 2050 bestaat de school zoals we die nu kennen niet meer. Mensen, van jong tot oud, leren de hele en elke dag met behulp van technische middelen die het menselijk kunnen ver overstijgen. En ze leren vooral van en met elkaar. Voor de onderwijsprofessionals ligt er een uitdagende rol: die van expeditie-begeleider.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijskundig leiderschap | Rol Intern Begeleider | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Tussen alle grote bewegingen in de samenleving is het onderwijs een baken van stabiliteit"

TIB 2017 nummer 5

De wereld draait al heel lang door. Soms heb je de indruk dat zij af en t oe wat harder in beweging is dan anders. Massale volksverhuizingen, globalisering en digitalisering hebben ongetwijfeld invloed op dat gevoel.
Aangezien onderwijs sinds mensenheugenis onlosmakelijk deel uitmaakt van onze samenleving, lijkt het de TIB-redactie de moeite waard om ‘de stand van het onderwijs’ en zelfs de nabije toekomst ervan enigszins in kaart te brengen. Dat doen we met filosoof Erno Eskens.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Internationaal/innovatief | Onderwijsvisie
Rubriek: Interview

"Sociaal-emotioneel leren? Neem er de tijd voor!"

TIB 2017 nummer 4

Niet alleen als intern begeleider, maar ook – of misschien vooral – als moeder van een tienerdochter en een -zoon met autisme, heeft Natasja Hoogerheide de nodige ervaring opgedaan met sociaal-emotioneel leren (SEL). Net als voor veel complexe vraagstukken is er voor kinderen, al dan niet met een ‘beperking’, geen simpel e allesomvattende oplossing beschikbaar die alle problemen even oplost. Toch kun je veel doen dat hun leven en leren beter maakt.
“Denk alleen niet dat dit meteen lukt. Voor sociaal-emotioneel leren moet je de tijd nemen”, weet Natasja uit ervaring.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Sociaal emotioneel leren
Rubriek: Interview

"Scholen moeten helder zijn over wat ze wel en niet kunnen aanbieden"

TIB 2017 nummer 3

Met de invoering van passend onderwijs is er veel aandacht voor de positionering van ouders bij de aanmelding van hun kind en in het tr aject van de toewijzing van extra ondersteuning. In geval van serieuze meningsverschillen kunnen die worden voorgelegd aan de Landelijke Geschillen Commissie Passend Onderwijs. Daarnaast is er recht op bezwaar en beroep op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht.
“Maar net als in de zorg geldt dat ‘voorkomen’ meestal beter is”, stelt de ervaren Verus-advocaat Janet Ranke.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Geschillen/klachten | Ouders | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Ons passend onderwijs gaat meestal goed en soms zijn er grenzen"

TIB 2017 nummer 2

Op basisschool Cunera in Castricum staat inclusief onderwijs hoog in het vaandel. Volgens IB’er Janny Hollenberg en leerkrachtondersteuner Janneke Feenstra is hun belangrijkste opdracht: “Hoe zorgen we ervoor dat er voor elk kind kansen liggen op onze school?”.
Die vraag stellen is makkelijker dan hem beantwoorden in de praktijk. Want daarvoor heb je extra handen, veel energie en geduld, en een goede relatie met je collega’s, de leerling zelf en de ouders nodig. “Als alles goed gaat, loopt alles in de driehoek leerkracht-kind-ouder naar wens. Maar je loopt ook wel eens tegen je grenzen aan en dan gaat het ook wel eens minder helaas.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Inclusie
Rubriek: Interview

"Als je verzuim serieus neemt, ben je vooral preventief bezig"

TIB 2017 nummer 1

Binnen een straal van 5 kilometer vind je al verschillende scholen met een behoorlijk diverse leerlingenpopulatie. Gek genoeg bestaat er weinig verschil in de aanpak van (dreigende) verzuimers en thuisblijvers tussen een overwegend multiculturele basisschool in een ‘kansenwijk’ en een hoofdzakelijk ‘witte’ school in een forensendorp met veel hoogopgeleiden.
De directeuren Erna Nederlof van CBS De Fontein (Breda) en Rob van Gils van De Spindel (Bavel) benadrukken het belang van preventief handelen. En van goede communicatie met de ouders.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Thuiszitters
Rubriek: Interview

"Er zijn meer kwalificaties voor goed onderwijs dan alleen die van effectiviteit"

TIB 2016 nummer 5

De kwaliteit van ons onderwijs ligt onder het vergrootglas van kabinet, inspectie en schoolbesturen. Men streeft naar goed en zelfs excellent onderwijs. Met daarbij de professionele ontwikkeling van de leekracht als belangrijkste instrument. Naast steeds vroeger toetsen en uitputtende rapportage van de vorderingen van de leerlingen etc. Maar wat houdt dat goede of excellente onderwijs dan eigenlijk in? Op grond van welk criterium? En wie bepaalt dat? We spraken erover met Cok Bakker, expert op het gebied van normatieve professionalisering.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteitszorg | Verantwoording
Rubriek: Interview

"Bij gelijkwaardig partnerschap tussen school en ouders rendeert het kind"

TIB 2016 nummer 4

Volwaardige samenwerking tussen ouders en school lukt op de ene school beter dan op de andere. Daar waar ouders van meet af aan betrokken worden in het proces en er wordt samengewerkt op inhoud, heeft dat een positief effect op het welzijn en op de resultaten van de leerling. Zeker bij passend onderwijs, waar
onderwijszorgarrangementen een belangrijke rol kunnen spelen, is een goede verbinding en goede communicatie tussen alle participanten meer dan gewenst.
“Bij alles wat je bij onderwijs en zorg bedenkt of organiseert, staat er in mijn optiek maar één belang voorop: dat van het kind”, stelt adviseur zorg en onderwijs en
onderwijszorgconsulent Edwin Bos.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ouders | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Onderwijs aan nieuwkomers is de ultieme vorm van passend onderwijs"

TIB 2016 nummer 3

LOWAN ondersteunt scholen die het eerste opvangonderwijs aan nieuwkomers verzorgen in het PO en VO. Nieuwkomers vallen niet onder de Wet Passend Onderwijs. Een regionaal beleid t.a.v. onderwijs aan nieuwkomers is daarom zeer wenselijk. Een rol voor het samenwerkingsverband is daarbij logisch: faciliterend, als kartrekker en/of als uitvoerder. “Het blijkt uit onze observaties en die van de inspectie dat wanneer er in een regio goed nagedacht is over een beleid, dat je dit terug ziet in de kwaliteit van het onderwijs”, ervaart Marieke Postma als landelijk PO-adviseur bij LOWAN. Daarnaast is ze directeur van de Internationale Taalklas in Haarlem, waar ze een tandem vormt met IB’er Lenneke Grobbe.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Nieuwkomers/NT2
Rubriek: Interview

"Goed samenwerken is een vak"

TIB 2016 nummer 2

Professioneel samenwerken met de omgeving aan de ontwikkelingskansen van leerlingen lijkt vanzelfsprekend. Maar alleen al dat ‘samenwerken’ is bepaald niet aangeboren, weet Jacqueline van Swet uit lange ervaring. “Zowel in mijn eigen praktijk als klinisch-psycholoog/orthopedagoog en als lector merk ik dat dat alles beter gaat als alle betrokkenen in zo’n proces in elkaar investeren en de ander en zichzelf vertrouwen. En ja, dat kun je gelukkig leren.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Jeugdhulp | Samenwerken
Rubriek: Interview

"De samenwerking tussen PO en VO loopt goed bij ons. Maar het kan nog veel beter."

TIB 2016 nummer 1

Al decennia streven we naar een doorlopende leerweg van leerlingen bij de overgang van PO naar VO. De een roept dat we daar fors in moeten investeren en de ander zegt dat de culturen en onderwijskundige uitgangspunten van de beide systemen zoveel van elkaar verschillen dat deze doorlopende leerweg een utopie kan worden genoemd. Het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht lijkt het ei van Columbus in huis te hebben, doordat het zowel PO- als VO-scholen omvat. “Deze constructie biedt heel veel kansen, maar ook wij zijn er natuurlijk nog niet helemaal”, weet directeur Yvette van Hoof.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Governance moet je in alle lagen van de organisatie ervaren"

TIB 2015 nummer 5

‘Governance’ wordt vaak gerelateerd aan (be)sturen en toezicht houden. Aan bestuurlijke verhoudingen. Maar papier is geduldig, stelt Theo van Rijzewijk. “Voor mij is het niks meer of minder dan een samenspel van afspraken waardoor het werken aan complexe klussen, zoals bijvoorbeeld passend onderwijs, mogelijk is. In plaats van besturen is governance in mijn optiek eerder ‘bestieren’. Hoe doen we de dingen samen? Dus veel meer een gedragskwestie dan een formele regeling. Wat mij betreft moet je governance in alle lagen van de organisatie ervaren.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Rol Intern Begeleider
Rubriek: Interview

"Effectieve samenwerking met ouders draagt bij aan leerprestaties, sociaal-emotionele ontwikkeling en welbevinden van leerlingen"

TIB 2015 nummer 4

Samenwerking met ouders kan substantieel bijdragen aan de ontwikkeling van leerlingen. Ouder-samenwerking vraagt om beleid van de school, waarbij school en ouders visie en doelen formuleren, samen plannen maken en achteraf evalueren of die doelen hiermee bereikt zijn. Zo ontstaat er rond de ontwikkeling van leerlingen een gelijkwaardige en duurzame samenwerking tussen school en ouders, waar alle betrokkenen van profiteren. “IB’ers kunnen vanuit hun spilfunctie een bepalende rol in de school spelen bij zo’n beleidsmatige en cyclische aanpak van ouder-samenwerking”, stellen Erica de Bruïne en Martijn Willemse.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ouders | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Voor elk relevant transitiemoment is er een scenario beschikbaar"

TIB 2015 nummer 3

Een goede aansluiting tussen jeugdhulp en onderwijs is essentieel om te komen tot - waar nodig - één ondersteuningsplan per gezin. In de proeftuin ‘Integrale ondersteuningsarrangementen Jeugdzorg en Onderwijs’ in de regio West-Brabant-Oost is proefondervindelijk gewerkt aan een goede manier om de aansluiting tussen beide werelden vorm te geven. Hierbij is het kind en de ouders centraal zetten, en denken vanuit de ondersteuningsbehoefte van het kind, het uitgangspunt geweest. “We hebben ervaren dat je vooral op de transitiemomenten een scenario beschikbaar moet hebben”, vertelt coördinator Ondersteuningstoewijzing Joan van den Heijkant.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Jeugdhulp | Passend Onderwijs | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Passend onderwijs zal de behoefte vergroten aan een continue versterking van de structuur om van elkaar te leren"

TIB 2015 nummer 2

Regionaal samenwerkende partijen worden uitgedaagd de beperkingen op te ruimen in de onderwijszorgstructuur, die onder andere leiden tot thuiszitten van leerlingen en tot wachtlijsten, tot trage toekenning van zorgmiddelen en tot grote uitval rond de overgangen van primair naar voortgezet onderwijs. “Dat is niet eenvoudig. Er zijn veel partijen bij betrokken en niet alle belangen lopen parallel. Maar er liggen wel kansen”, stelt Luc Greven.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijskundige ontwikkeling | Passend Onderwijs | Samenwerken | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

"Passend onderwijs vraagt om participerende ondersteuningsstructuren"

TIB 2015 nummer 1

“Terecht is de vraag gesteld door de overheid wat 15 jaar kostbare ambulante hulp binnen Weer Samen Naar School aan concreet rendement heeft opgeleverd. Met passend onderwijs moet het eigenlijk heel vanzelfsprekend worden dat (voorheen) externe zorg voortaan in de school plaatsvindt. Idealiter gebeurt elke vorm van ondersteuning op de werkvloer van de leerkracht en IB’er. We moeten dus terug naar het primaire proces en de samenwerking zoeken tussen de leerkrachten en de specialisten. De samenwerkingsverbanden moeten niet aanbodgestuurd te werk gaan, maar nadenken over hoe ze die nieuwe leerlinggerichte en participerende ondersteuningsstructuur kunnen organiseren.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs | Rol Intern Begeleider | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Een goed schoolklimaat creëer je je met het hele team"

TIB 2014 nummer 5

Steeds meer scholen besluiten om schoolbreed en proactief gedragsvraagstukken aan te pakken. De redenering hierachter is dat gedragsproblemen van leerlingen de verantwoordelijkheid van iedereen op school zijn. Ze kunnen niet per individu worden opgelost en het is niet de taak van één persoon. Ook niet van de IB’er! Schoolwide Positive Behavior Support (SWPBS) vraagt van het hele team dat het meewerkt aan verandering van gedrag, inclusief het eigen gedrag. Anita Blonk heeft er vanuit de hogescholen Fontys en Windesheim veel ervaring mee opgedaan op diverse PO- en VO-scholen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag | PBS | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Delen is het nieuwe hebben"

TIB 2014 nummer 4

Stichting Eduquaat in Weert heeft voor haar zeven basisscholen de leerlingenzorg zo georganiseerd, dat de verschillende kwaliteiten van allerlei medewerkers zijn gemobiliseerd om deze optimaal in te zetten. Daartoe is bovenschools een Intern Ondersteuningsteam (IOT) ingericht. Dit kernteam wordt aangestuurd door de vraag van de IB’ers/leerkrachten van de betrokken scholen en de directeuren. Op elke school is nog steeds IB-tijd aanwezig. Daarnaast maakt de IB’er deel uit van een brede expertisenetwerk, pikt op school de signalen op en is verbindend richting het IOT. Door kennis met elkaar te delen en medewerkers met elkaar te verbinden gebruikt men iedere professional in zijn/haar kracht, kan men de kwaliteit van het onderwijs en de zorg bewaken, en IB’ers en leerkrachten faciliteren en ondersteunen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Handelingsgericht werken | Ondersteuningsstructuur | Samenwerken
Rubriek: Interview

"De waarde van handelingsgericht arrangeren is dat je het samen doet!"

TIB 2014 nummer 3

Handelingsgericht arrangeren: waarom moeten we dat willen? “De waarde ervan is dat IB’er, leerkracht en ouders samen met een trajectbegeleider van het SWV (AB-er of schoolpsycholoog/orthopedagoog) de situatie analyseren en bespreken wat ze willen bereiken. Dan komt de vraag: Wat heeft deze leerling daarvoor nodig? En: Wat hebben wij als school nodig om deze leerling passend onderwijs te bieden en wat hebben ouders nodig om ons onderwijs te ondersteunen? Je zoekt gezamenlijk naar mogelijkheden en perspectief, je kijkt vooruit in het belang van het kind”, stelt expert Noëlle Pameijer.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Handelingsgericht werken | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Interview

Hoe ver zijn we met onze basisondersteuning?

TIB 2014 nummer 2

Alweer een tijdje geleden heeft de Tweede Kamer het volgende vastgesteld: ‘Elk samenwerkingsverband moet in het ondersteuningsplan een niveau van basisondersteuning vastleggen.’ Dat is uiteraard niet zonder reden gebeurd. De basisondersteuning vormt immers het fundament voor een succesvolle implementatie en uitvoering van passend onderwijs. Voor alle duidelijkheid: onder basisondersteuning verstaan wij de ondersteuning die alle scholen binnen een samenwerkingsverband aan kinderen bieden op basis van de afspraken hierover tussen de besturen. Scholen en besturen zijn aanspreekbaar op de kwaliteit ervan. Drie IB’ers vertellen wat momenteel de stand van zaken is op hun school.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Basisondersteuning | Schoolondersteuningsprofiel
Rubriek: Interview

"We zijn begonnen met overal het woord 'zorg' door 'onderwijs' te vervangen"

TIB 2014 nummer 1

In de regio Zuid-Kennemerland is sinds 1 augustus een samenwerkingsverband PO van start gegaan dat aan 21.000 kinderen op 91 basisscholen passend onderwijs aanbiedt. Hoe is dat in zijn werk gegaan? Waarom is het gelukt om met zoveel scholen dezelfde kant uit te kijken? Welke (nieuwe) rol spelen de IB’ers in dit succesverhaal? TIB sprak met directeur Lucas Rurup over de totstandkoming van deze voorloper.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Professionalisering | Samenwerkingsverband passend onderwijs | Schoolondersteuningsprofiel
Rubriek: Interview

"Juist bij Passend Onderwijs moet je vanuit de school te werk gaan"

TIB 2013 nummer 5

Meer en meer krijgt het onderwijs allerlei maatschappelijke vraagstukken op zijn bordje. Passend onderwijs versterkt dat proces alleen maar. Moet de school alles aanpakken en kunnen oplossen? En welke rol ligt er voor de IB’er, die meestal het verzamelpunt van problemen rond gedrag en thuissituaties is? We vroegen het aan Dolf van Veen, expert op het gebied van onderwijs, jeugdbeleid en jeugdzorg.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Jeugdhulp | Passend Onderwijs | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Het is belangrijk om het effect en rendement te weten van je activiteiten"

TIB 2013 nummer 4

Al in 1987 hield Tanja van Beukering zich bezig met een intern begeleidingsproject dat goed gedocumenteerd en geëvalueerd is. Vanuit haar wetenschappelijke belangstelling heeft ze hier altijd veel waarde aan gehecht. “Zonder onderzoek, bronnen, rapportage, visie, implementatiestrategie en vooral borging vervliegt de kern van zulke projecten.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Opbrengstgericht werken | Professionalisering | Professionele cultuur | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

"Passend Onderwijs is omgekeerd redeneren"

TIB 2013 nummer 3

Tot vorig jaar was Wijnand Gijzen betrokken bij de ontwikkeling van het Onderwijscontinuüm CED-Groep®. Dit is een denk- en werkwijze waarmee scholen en schoolbesturen opbrengstgericht passend onderwijs kunnen vormgeven. Het uitgangspunt van het handelen van alle leraren zijn de gewenste leer- en sociale opbrengsten van de leerlingen. Om passend onderwijs te organiseren, worden leerlingen gegroepeerd op basis van hun overeenkomsten. Elke leraar werkt dan ook met een drieslag in zijn aanbod: basis, intensief en verrijkt. Deze drieslag vormt het onderwijscontinuüm. “We moeten dus veel minder uitgaan van de verschillen tussen leerlingen, maar juist van de overeenkomsten.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Leerkrachtvaardigheden | Opbrengstgericht werken
Rubriek: Interview

"In het werken met jonge kinderen kun je doelgericht denken en handelen"

TIB 2013 nummer 2

De term ‘opbrengstgericht werken’ zorgt vaak voor misverstanden. Veel leerkrachten van groep 1 en 2 associëren dit met allerlei vormen van toetsen en meten. Dat doe je maar in groep 3 tot en met 8, vinden zij vaak. Een jong kind laat je gewoon lekker spelen. “Maar dan kun je achter de schermen best wel doelgericht denken en handelen!”, stellen SLO-medewerkers Anneke Noteboom en Gäby van der Linde. In samenwerking met Sardes ontwikkelden zij voor leerkrachten en IB’ers
de training ‘Opbrengstgericht werken met jonge kinderen’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Jonge kind | Opbrengstgericht werken
Rubriek: Interview

"Omarm je tekorten en doe er wat mee!"

TIB 2013 nummer 1

Klinisch psycholoog Louis Cauffman geeft al vele jaren opleidingen in de oplossingsgerichte benadering. In onderwijsland is hij, behalve als spreker op vele bijeenkomsten, bekend vanwege zijn ‘Handboek oplossingsgericht werken in het onderwijs’. Hierin geeft hij een praktische inleiding in het oplossingsgerichte denken. Hoe kun je in willekeurig welke onderwijspositie zo te werk gaan, dat je je laat sturen door de oplossing in plaats van het probleem? En hoe werkt zijn benadering in een gesprek met leerlingen, hun ouders of de directeur?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gespreksvoering | Oplossingsgericht werken
Rubriek: Interview

Bij gedragsproblemen moet je de leerkracht in de spiegel leren kijken

TIB 2012 nummer 5

Als pedagogisch en onderwijskundig wetenschapper aan diverse universiteiten in binnen- en buitenland is Kees van der Wolf al zijn leven lang intensief bezig met het bestuderen van gedragsproblemen in de onderwijspraktijk. Hij werkte ook mee aan vele publicaties over dit boeiende onderwerp, waar leerkrachten – soms dagelijks – mee te maken hebben. “Vaak leggen zij de schuld van een gedragsprobleem bij de leerling of de ouders, maar meestal zijn ze zelf een deel van het probleem. Het is de kunst dat te leren inzien. IB’ers kunnen hen daarbij helpen.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Eigenaarschap | Gedrag | Samenwerken
Rubriek: Interview

Ouders en kind dienen hetzelfde belang: het kind

TIB 2012 nummer 4

Na haar politieke carrière werd Ella Kalsbeek bestuursvoorzitter van Altra, een instelling voor speciaal onderwijs en jeugdzorg. Juist in die sector is ouderbetrokkenheid’ van wezenlijk belang, stelt ze. Maar ook in het regulier PO moeten ouders veel meer partner van de school worden, al zijn er grote verschillen met het (V)SO SBO en de jeugdzorg. “Alle betrokkenen staan voor hetzelfde belang: het kind!”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ouders | Samenwerken
Rubriek: Interview

Blijf je ontwikkelen. Dat is goed voor jezelf en goed voor de kinderen!

TIB 2012 nummer 3

IB’ers gelden op veel scholen als ‘de spin in het web’. Ze hebben dagelijks te maken met de schoolleiding, leerkrachten, leerlingen, ouders en diverse ketenorganisaties. Hoe lukt het hun om steeds de goede keuzes te maken? Een kwestie van professionalisering? En hoe staat het met de professionalisering van de collega’s? TIB vroeg het aan twee professionals.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Professionalisering | Professionele cultuur | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

Wil je nu een antwoord of wil je een goed antwoord?

TIB 2012 nummer 2

Tijdens de opleiding ligt de focus sterk op het continu onderzoeken van je eigen handelen als IB’er. Hoe onderzoek je in de dagelijkse schoolpraktijk? Werk je met procedures en protocollen? Hoe rapporteer je, en aan wie? Hoe ga je om met ‘evidence-based practice’ en bronnen? TIB vroeg het aan IB’er Nicolien Duivesteijn.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyseren van data | Coaching/begeleiding | Onderzoeken | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

Oplossingsgericht coachen is een kwestie van: al doende leer je

TIB 2012 nummer 1

Een van de instrumenten van een IB’er is het ‘oplossingsgericht coachen’. Dit maakt een wezenlijk deel uit van de opleiding tot IB’er. Maar hoe werkt het in de praktijk? En hoe makkelijk/lastig is het om niet steeds te willen adviseren en in je rol van coach te blijven? TIB sprak hierover met Bianca van Dongen en Monique van Tilburg, beiden IB’er in Leiden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Coaching/begeleiding | Oplossingsgericht werken | Schoolontwikkeling
Rubriek: Interview

Professionalisering leerkracht belangrijker dan instrumenten

TIB 2011 nummer 2

In de nieuwe koers Passend onderwijs ligt het inhoudelijk accent vooral bij de school zelf. Dat vraagt om heldere keuzen van schoolbesturen en om een andere rol van leerkrachten, maar ook van ouders. Zo moet men gezamenlijk een antwoord geven op de vraag: Welke zorg en ondersteuning kan de school bieden, eventueel met hulp van derden? TIB sprak over dit proces met Ron Stevens, senior adviseur Management Consultancy bij Edux Onderwijsadvies.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs | Schoolondersteuningsprofiel
Rubriek: Interview

Opbrengstgericht werken werkt als het breed wordt gedragen

TIB 2011 nummer 1

Voor de Inspectie van het Onderwijs staat het vast: opbrengstgericht onderwijs draagt bij aan hogere prestaties. Zo blijkt uit een vorig jaar gepubliceerd onderzoek bijvoorbeeld dat 83% van de scholen die opbrengstgericht werken op alle vier de voorgelegde rekentoetsen voldoende scoren, terwijl dat op slechts 58% van de overige scholen het geval is. We spraken over dit actuele onderwerp met de inspecteurs Ellen Timminga en Martin Uunk, die deel uitmaakten van de onderzoeksgroep.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyseren van data | Opbrengstgericht werken | Verantwoording
Rubriek: Interview

"Hoe meer verantwoordelijkheid wordt gedeeld, hoe beter voor het kind"

TIB 2021 nummer 1

Scholen hebben sinds de intrede van passend onderwijs de opdracht om samen met jeugdhulp en de gemeente ondersteuningstrajecten op elkaar af te stemmen. In de praktijk betekent dat: samen zoeken naar oplossingen voor soms ingewikkelde problemen en ervoor zorgen dat leerlingen vlot(ter) worden geholpen. Meestal beschrijven we deze samenwerking in TIB vanuit de optiek van het onderwijs. Deze keer doen we dat door de bril van de gemeente. “Toch komen we alleen verder als we onze opdracht zien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid“, zegt Laurie de Vroom, beleidsmedewerker jeugdhulp en onderwijs bij de Gemeente Tilburg.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Jeugdhulp | Passend Onderwijs | Samenwerken
Rubriek: Interview

"We moeten meer oog en zeker meer hart voor onze kinderen hebben"

TIB 2021 nummer 2

Interview met Samira Bouchibti

Samira Bouchibti is een schoolvoorbeeld van goed omgaan met kansenongelijkheid. Als kind van analfabete Marokkaanse immigranten knokte ze zich met vallen en opstaan omhoog. Haar eigen dochter heeft nu twee hoogopgeleide ouders. “Op de lagere school in Haarlem zat ik tussen kinderen van Nederlandse middenstanders. Ik weet nog dat de juffrouw me extra aandacht gaf en aan andere kinderen trok ik me omhoog. Zo leerde ik snel vloeiend Nederlands spreken. Al ruim een decennium sta ik geregeld voor de klas. Dan zeggen leerlingen weleens: ‘U bent eigenlijk geen echte Nederlander’. Waarom dan niet? Wie of wat bepaalt dat je ‘Nederlander’ bent?”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden:
Rubriek: Interview

Passend onderwijs moet echt een stuk beter

TIB 2020 nummer 3

Op 3 maart jl. liet de Tweede Kamer via een aantal moties haar onvrede merken over de huidige gang van zaken bij passend onderwijs. De meeste moties betroffen het terugdringen van het aantal thuiszitters en de financiering van onderwijs en zorg.
Lisa Westerveld (GroenLinks) is het enige ‘ontschotte’ Kamerlid dat zowel onderwijs, jeugdzorg als kinderopvang in haar portefeuille heeft. Daardoor kan ze alles op het gebied van passend onderwijs op de voet volgen. En dat blijkt hard nodig.
“We moeten constateren dat het zowel met de invoering van de Jeugdwet als met passend onderwijs helemaal niet goed gaat. Juist kinderen die extra aandacht en ondersteuning nodig hebben, worden de dupe”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Budgetten | Geschillen/klachten | Jeugdhulp | Passend Onderwijs
Rubriek: Interview

Alles draait om betrokkenheid!

TIB 2012 nummer 3

Op het visitekaartje van dr. Spencer Kagan staat zijn lijfspreuk prominent vermeld: ‘It’s All About Engagement’. Als een van de grondleggers van het ‘Coöperatief Leren’ gaf hij in april enkele drukbezochte Masterclasses over ‘Verfrissend en motiverend onderwijs voor leraar en leerling’. Daarbij stelde hij actuele kwesties aan de orde als: Hoe kun je als leerkracht binnen het handelings- en opbrengstgericht werken goed onderwijs voor álle leerlingen realiseren? TIB had een gesprek met hem.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leerkrachtvaardigheden | Samenwerken
Rubriek: Interview

"Vertrouwen begint bij bewustwording en bij willen begrijpen"

TIB 2020 nummer 4

‘Vertrouwen’ bestaat net als ‘nieuwsgierigheid’ in verschillende soorten. Maar dat beide een belangrijk onderdeel zijn van onderwijs, in de zin van een situatie waarin je kunt leren, groeien, kennis en ervaringen kunt delen, leidt tot weinig discussie. Voor leerlingen, en juist voor degenen die extra aandacht nodig hebben, is vertrouwen in zichzelf en in de leerkracht en IB’er van grote waarde. Iets dergelijks zie je in de relatie tussen ouders en school.
“Leerlingen moeten de zekerheid krijgen dat ze zichzelf mogen zijn, ook al passen ze niet precies in een hokje. En onderwijsmensen moeten accepteren wat ze zien, ook al willen ze misschien liever iets anders zien. Dan praat je over empathie, een groot hart, een ruime blik en vooral over nieuwsgierig zijn naar hoe iemand is en denkt”, stelt onderzoeker Danae Bodewes.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs | Pedagogisch Klimaat | Volgen van ontwikkeling | Zelfsturing
Rubriek: Interview

"Wij doen er alles aan om de leraar goed te laten onderwijzen"

TIB 2020 nummer 5

Wat is goed onderwijs? Op de Alan Turingschool in Amsterdam hebben ze teambreed hetzelfde antwoord op deze vraag. ‘Nieuwgierig naar morgen’ is het motto dat net als de naam van de school goed illustreert welke onderwijsvisie ze hier hanteren. De Britse wiskundige en codekraker Alan Turing was een breed ontwikkelde, zeer originele denker. Maar ook een kei in samenwerken. De school ligt in een multiculturele buurt en bijgevolg komen er veel persoonlijke en maatschappelijke aspecten samen. “Of onze leerlingen heel makkelijk leren of juist extra ondersteuning nodig hebben, wij stimuleren hen boven zichzelf uit te stijgen en grenzen te verleggen. Waar ze fouten durven maken en ook durven excelleren”, vertelt IB’er Hugo Rijken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Kwaliteitszorg | Onderwijsvisie
Rubriek: Interview