Zoeken op rubriek 'Ontwikkelingen'

Kantelende scholen

TIB 2020 nummer 2

Tussen nu en 10 jaar staat elke school voor een fundamentele afweging: kunnen we verder met het gangbare onderwijsconcept of is een ingrijpende verandering (kanteling) nodig? Zo’n 400 scholen kantelden hun onderwijs al en dat aantal groeit jaarlijks. Als IB'er kun je een cruciale rol spelen bij de verkenning, invoering en uitwerking van een nieuw onderwijsconcept in school.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Internationaal/innovatief | Onderwijsvisie | Schoolondersteuningsprofiel
Rubriek: Ontwikkelingen

Lerend team traint zelfsturing bij leerlingen

TIB 2020 nummer 1

Veel scholen verwachten dat leerlingen hun eigen leerproces kunnen sturen. Zelfsturing ontstaat echter niet vanzelf: leerlingen moeten kunnen reflecteren op hun leergedrag en dienen tevens gemotiveerd te zijn om leertaken vol te houden als het moeilijk wordt. Op basisschool St. Paulus in Heerlen is een PLG (professionele leergemeenschap) opgericht die onderzoek heeft gedaan naar zelfsturing en dan vooral naar de rol van de IB’er, de leerkracht en de leerling. Zo is het team tot een aantal belangrijke inzichten gekomen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Professionele leergemeenschap/PLG | Teamontwikkeling | Zelfsturing
Rubriek: Ontwikkelingen

Zijn je collega's 'mishandelingsalert' genoeg?

TIB 2019 nummer 5

We werken nu circa 8 maanden met de aangepaste meldcode van Stichting Veilig Thuis. In veel scholen zal de ervaring met de nieuwe procedure gering zijn. Je komt immers pas in beweging als er iets aan de hand is. Het is een prettige constatering dat het gelukkig in veel gezinnen goed gaat. Niettemin vermeldt de website van Stichting Veilig Thuis dat er in Nederland jaarlijks circa 119.000 gevallen van kindermishandeling voorkomen. Oftewel: 1 gesignaleerde situatie van kindermishandeling op 30 leerlingen. Hoe zit het dan bij jou op school? Zijn de gevallen van kindermishandeling er niet of zie je ze (nog) niet? Wat heb je als team nodig? Welke signalen mogen je ongerust maken over het welzijn van een kind? En… als je een vermoeden hebt, wat doe je dan?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Instrumenten | Medisch handelen | Privacy | Sociaal emotioneel leren
Rubriek: Ontwikkelingen

Waarderen en verbeteren van spellingsopbrengsten

TIB 2019 nummer 4

Leerlingen, ouders en andere betrokkenen moeten erop kunnen vertrouwen dat het spellingonderwijs op een school goed is en resultaten oplevert die passend zijn voor de leerlingpopulatie. Bij het verbeteren van het spellingonderwijs maken scholen gebruik van data die verzameld worden door dagelijkse observatie van leerlingen, het gebruik van observatiesystemen, zelf samengestelde toetsen, methodegebonden toetsen en methode-overstijgende toetsen zoals de Citotoets
Spelling 3.0. Op welke wijze kan je als IB’er een bijdr age leveren aan kwaliteitsverbetering van het spellingonderwijs op je school?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Leerkrachtvaardigheden | Opbrengstgericht werken | Taal/spelling
Rubriek: Ontwikkelingen

Succesvol naar het VO

TIB 2019 nummer 3

Belangrijk item in het nieuws de laatste tijd is dat er veel hoogbegaafde middelbare scholieren uitvallen en daardoor langere tijd thuis komen te zitten. Uit onderzoeken blijkt dat 77 tot 87% van de hoogbegaafden ook hooggevoelig is. Wat wij in de praktijk zien, is dat juist ook de hooggevoelige kinderen moeite hebben om zich staande te houden binnen het onderwijs. Wat zou hierachter liggen en wat hebben juist hooggevoelige kinderen nodig bij de overgang naar het vo?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Begaafdheid | Doorgaande lijn | Hoogsensitiviteit | Thuiszitters
Rubriek: Ontwikkelingen

Filosoferen met kinderen op de basisschool: werken aan persoonsvorming

TIB 2019 nummer 2

Ik pak een zakje Cup-a-soup uit mijn filosofiekoffer: “Oh lekker!”, hoor ik. Ik vraag of het soep is? “Nee, nu nog niet!” We tasten de begrippen af. Het is dus geen soep, maar een zakje met poeder waar je soep van kunt maken. Filosofie is ook nauwkeurig de taal gebruiken! Ik zaai twijfel door te vragen of ze zeker weten dat er soep in zit? Nee, ze geven toe dat ze dat niet zeker weten. Hoewel het wel precies op zo’n zakje lijkt. Maar je weet het pas zeker als je het open maakt. Dat doen we dan ook. Ik vat samen door te zeggen dat we zien dat het echt is, we voelen dat het echt is en nu ruiken we ook dat het echt is!

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gespreksvoering | Leerkrachtvaardigheden | Onderzoeken | Sociaal emotioneel leren
Rubriek: Ontwikkelingen

Beoordelen zonder cijfers?

TIB 2019 nummer 1

Kan dat eigenlijk wel, rapporten zonder cijfers? Voor wie is dat goed? Wellicht is het beter voor het leerklimaat op school en neemt het de prestatiestress bij leerlingen weg. Stel dat het goed zou zijn om het cijfers geven uit het onderwijs te halen, zouden we dan bereid zijn dat te doen?
Kunnen IB’ers trouwens zelf wel zonder cijfers? Immers, daarmee hebben ze ‘overzicht’ over de prestaties van leerlingen en kunnen ze collega’s helpen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Cognitieve ontwikkeling | Internationaal/innovatief | Leerkrachtvaardigheden | Volgen van ontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Druk, druk... relax! Helpt mindfulness je door de dag?

TIB 2018 nummer 5

De druk en de drukte is op veel scholen groot. Voorbereiden, grote groepen, alles verantwoorden, checken, presteren en noteren. IB’ers, leerkrachten en kinderen worden vaak overspoeld met informatie. Helpt mindfulness je door een drukke dag heen? Wat betekent mindfulness eigenlijk en kun je het op een simpele manier in het dagelijks handelen binnen de school integreren, zonder cursus, training of methode?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag | Hoogsensitiviteit | Werkbeleving
Rubriek: Ontwikkelingen

Ontevreden ouders? Geen probleem!

TIB 2018 nummer 4

Driekwart van de leerkrachten ervaart druk van ouders bij het advies voor de middelbare school. Dat bleek eerder dit jaar uit een peiling van CNV Onderwijs en het tv-programma EenVandaag onder ruim 2.200 leraren. Als je de media mag geloven, hebben scholen steeds meer last van ouders. Sommige leerkrachten ervaren dat ouders soms onredelijke eisen stellen. In plaats van rust door betrokken ouders die de school steunen, ontstaat er eerder onrust door ouders die té betrokken zijn (kan dat eigenlijk?) en soms overdreven lijken op te komen voor het belang van hun kind. Anderzijds zijn er ouders die wel eens onbegrip ervaren van de leerkracht. Als IB’er zit je hier soms tussen, vaak pas op het moment dat het uit de hand dreigt te lopen. Enerzijds wil je je collega niet afvallen, anderzijds begrijp je ouders maar al te goed. Hoe brengen we de rust weer terug op school?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ouders | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Privacy vanaf 25 mei 2018. Help!?

TIB 2018 nummer 3

De wet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) regelt het allemaal. Het is goed om te weten dat deze Europese wetgeving alle nationale wetten overbodig maakt. Wat vraagt aandacht en wat is al op orde? En wie gaat vervolgens de inspanning leveren? En waar komt de tijd vandaan om de uit de wet voortvloeiende activiteiten in je school te realiseren? Wordt dat een volgende taak van de IB’er?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Privacy | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

Samen staan we sterk!

TIB 2018 nummer 2

“Elke dag moet ik thuis ook nog sommen mak en. Ik haat rekenen!”
Of: “Ik wil mijn kind helpen met rekenen. Heb je materialen voor thuis?”
Hoor jij als IB’er dit soort uitspraken en vragen ook met regelmaat?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ouders | Rekenen | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Denken in driehoeken

TIB 2018 nummer 1

Steeds vaker kom ik in gesprekken met directeuren en IB’ers tegen dat er onduidelijkheid of zelfs spanning is over ieders taken en verantwoordelijkheden. Bestaan er hiervoor objectieve criteria? Wat mag een leerkracht en een directeur van de IB’er verwachten? Hier een poging tot een kader.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Coaching/begeleiding | Rol Intern Begeleider | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Hoezo werkdruk?

TIB 2017 nummer 5

Kinderen ervaren, net als hun leerkrachten, geregeld werkdruk en sommige zitten op jonge leeftijd met een burn-out thuis. Het is belangrijk dat we de signalen herkennen, weten wat stressfactoren zijn en hoe we de werkdruk verminderen door kinderen meer autonomie te geven in het onderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag | Werkbeleving
Rubriek: Ontwikkelingen

Wat maakt ons onderwijs uniek?

TIB 2017 nummer 4

Zoals wij het doen, is de standaard. Anderen wijken daarvan af. Maar hoe zien die anderen dat? Hoe ziet óns onderwijssysteem eruit in de ogen van buitenlanders? Zijn zij uniek, of wij? Waarin verschilt ons onderwijssysteem het meest van andere systemen?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Internationaal/innovatief | Onderwijsvisie
Rubriek: Ontwikkelingen

Onweerstaanbare vragen als krachtige interventie

TIB 2017 nummer 3

Wat doet een vraag? Wat doet een krachtige vraag? Wat doet een krachtige, onweerstaanbare vraag? Na het lezen van dit artikel heb je als IB’er aanknopingspunten voor het stellen van krachtige, onweerstaanbare vragen. Vragen dus die prikkelen en het mentale model van de ander activeren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Communicatie | Gespreksvoering
Rubriek: Ontwikkelingen

Gekke kinderen zijn anders gewoon

TIB 2017 nummer 2

Een reclame van nootjesfabrikant Duyvis toonde ooit het controlewerk van de afdeling kwaliteitsgarantie. De nootjes konden in twee categorieën vallen: oké of niet oké. Nootjes die niet oké bevonden werden, voldeden niet aan de norm en hoorden er niet meer bij.
In het onderwijs is ook zo’n proces aan de gang. Kinderen worden momenteel meer dan ooit ingeschaald in de categorie oké (‘gewoon’) of niet oké (‘gek’). Dat komt doordat er een gestandaardiseerde norm wordt gehanteerd van hoe onderwijs eruit moet zien. Echter, zo’n breed omarmde normaliteit brengt direct een abnormaliteit in beeld. Het effect is dat kinderen die ervaren niet oké gevonden te worden, vaak ook niet oké gaan doen. Waarop de unfaire reactie ‘zie-je-wel, dat kind is niet normaal’ volgt. En dat is gek, want gekke kinderen zijn niet gek maar anders gewoon.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Inclusie | Passend Onderwijs
Rubriek: Ontwikkelingen

Het gebruik van instrumenten in de praktijk van de IB'er

TIB 2017 nummer 1

Wat heeft het voor nut instrumenten, hulpmiddelen, vragenlijsten, checklists, kijkwijzers, observatieschema’s enzovoorts in te zetten binnen je praktijk als intern begeleider? Hoe kun je verantwoorde keuzes maken en hoe kun je die keuzes verantwoorden? In ‘Instrumenten voor begeleiden in passend onderwijs’ geven Peter de Vries en zijn naamgenoot een verzameling van instrumenten en hulpmiddelen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Instrumenten | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

De rol van de IB'er binnen passend onderwijs

TIB 2016 nummer 5

In 2016 heeft een viertal studenten van de Master SEN-opleiding van Windesheim een praktijkonderzoek verricht naar de consequenties van de invoering van passend onderwijs op de rol van de intern begeleider binnen het primair onderwijs. Dit onderzoek heeft plaats gevonden in drie samenwerkingsverbanden in het noorden van het land en een landelijk schoolnetwerk van primaire vrije scholen. In dit artikel bespreken we de belangrijkste bevindingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

De IB'er als coachend onderzoeker

TIB 2016 nummer 4

Wat is er mooier dan vanuit de rol van IB’er het schoolteam en de directie te begeleiden bij
de ontwikkeling van onderwijsondersteuning? Wat is er mooier dan dat te doen op basis van participatie? Participatie waarbij alle betrokkenen met elkaar op onderzoek uitgaan. Wat is er mooier dan het begeleiden van participatief onderzoek? Wat is er mooier dan leerkrachten begeleiden rondom onderzoek naar hun eigen kwaliteiten en de wijze waarop die doelgericht en effectief kunnen worden ingezet om betekenisvolle doelen van onderwijsondersteuning te realiseren?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Coaching/begeleiding | Eigenaarschap | Onderzoeken
Rubriek: Ontwikkelingen

Dialooginstrument Handelingsgericht Werken

TIB 2016 nummer 3

Handelingsgericht Werken blijkt in de praktijk hét concept waarmee passend onderwijs van richting en inhoud kan worden voorzien. In de school vinden veel gesprekken plaats om het geboden onderwijs zo goed mogelijk af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen. In het SWV RSV Breda is ruim een jaar geleden een initiatief gestart om de kwaliteit van deze gesprekken te versterken. Directe aanleiding was dat IB’ers merkten dat leerkrachten onvoldoende de stimulerende of belemmerende factoren en de onderwijsbehoeften van kinderen kunnen verwoorden. Ook het scherp krijgen wat je te doen staat als de onderwijsbehoeften bekend zijn, was een zorgpunt.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Arrangeren | Communicatie | Handelingsgericht werken | Instrumenten
Rubriek: Ontwikkelingen

Onderwijs aan nieuwkomers

TIB 2016 nummer 2

Eind vorig jaar heeft de Gemeente Nieuwegein het besluit genomen om leerlingen in de basisschoolleeftijd met een vluchtelingenachtergrond eerst op een centrale locatie onderwijs aan te bieden. Het Taalatelier van expertisecentrum de Evenaar verzorgt dit onderwijs. De leerlingen krijgen in tien schoolmaanden een aanbod van Nt2-onderwijs (Nederlands als tweede taal) en zij worden voorbereid op een vervolgschool. Onderwijs aan leerlingen met een zo kwetsbare achtergrond vraagt een andere inzet van leerkrachten.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Nieuwkomers/NT2
Rubriek: Ontwikkelingen

Hoor wie klopt daar? Kinderen!

TIB 2016 nummer 1

Niet elk kind wordt even enthousiast binnengehaald. Sinds passend onderwijs lijkt het alsof de poort van het voortgezet onderwijs wat stroever opendraait voor een leerling met een extra ondersteuningsbehoefte. Vorig schooljaar ontving de Geschillencommissie passend onderwijs liefst 22 toelatingskwesties. In 15 van die zaken ging het over toelating tot het VO. Hier blijft het kennelijk niet bij ‘Ik zal eens even vragen naar zijn naam’. Zijn er oorzaken voor dit schoorvoetend toelatingsbeleid?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Passend Onderwijs | Verantwoording
Rubriek: Ontwikkelingen

Van intern begeleider naar integratiebegeleider?

TIB 2015 nummer 1

“Dag, ik ben Connie. Dit jaar heb ik de opleiding Specialist Integratie Begeleider succesvol afgerond. Bij de invoering van ‘Passend Onderwijs’, inmiddels alweer zo’n vijf jaar geleden, was ik intern begeleider. Maar mijn taken werden steeds meer door de leerkrachten zelf ingevuld, zodat mijn taak veranderde. Dit jaar sta ik met veel plezier drie dagen als co-teacher in een bovenbouw meerleerjarenklas. Een bewuste keuze, omdat we gepersonaliseerd onderwijs belangrijk vinden en deze groep een paar extra handen in de klas goed kan gebruiken. Als school laten we hiermee zien, dat we het inzetten van formatie voor het primaire proces serieus nemen.”

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Coaching/begeleiding | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

Oplossingsgericht werken bij internaliserende problematiek

TIB 2013 nummer 2

In het onderwijs stijgt de vraag naar handvatten om de omgang, het welbevinden en het functioneren van leerlingen met externaliserende gedragsproblemen te verbeteren. Kinderen die lijden onder internaliserend gedrag worden minder vaak gesignaleerd. Dit komt vermoedelijk doordat deze problematiek wel een onderwijsbelemmering vormt voor de betreffende leerling, maar niet voor zijn of haar omgeving. Een kind dat lijdt onder een depressie, overschaduwt immers niet de rest van de klas. Het afwijkende gedrag valt minder op, maar vereist evenveel tijd en zorg van de leerkracht.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag | Oplossingsgericht werken
Rubriek: Ontwikkelingen

Ontwikkelingsperspectief AED - een greep uit de werkelijkheid

TIB 2012 nummer 5

Jip is een vrolijk, enthousiast 9-jarig meisje. Ze heeft het op school naar haar zin en toont een goede inzet. Toch blijven haar prestaties achter, ondanks langdurige en intensieve begeleiding. School en ouders maken zich zorgen over haar didactische en emotionele ontwikkeling. Dit artikel beschrijft hoe Jip met behulp van het instrument Ontwikkelingsperspectief AED beter in haar vel komt te zitten en haar cijfers verbeteren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ontwikkelperspectief/OPP | Passend Onderwijs
Rubriek: Ontwikkelingen

Het geheim van een goed ontwikkelingsperspectief

TIB 2012 nummer 4

‘Het handelingsplan eruit en het ontwikkelingsperspectief erin’ – dat is wat het Ministerie van Onderwijs en de Onderwijsinspectie wil. Net nu iedereen de smaak te pakken heeft en bedreven is geraakt in het maken van een SMART handelingsplan. Wat is nu de meerwaarde van zo’n ontwikkelingsperspectief? Dit artikel beschrijft de ervaringen van de Ambulante Educatieve Dienst (AED) in Leiden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ontwikkelperspectief/OPP | Passend Onderwijs
Rubriek: Ontwikkelingen

Gedragsvraagstukken op school moeilijk? Niet als professionals mee veranderen!

TIB 2012 nummer 2

Steeds meer scholen besluiten om schoolbreed, proactief gedragsvraagstukken aan te pakken. En terecht! Gedragsproblemen van leerlingen zijn namelijk de verantwoordelijkheid van iedereen op school. Ze kunnen niet per individu worden opgelost en het is ook niet de taak van één persoon. Schoolwide Positive Behavior (SWPBS) vraagt van het hele team dat het meewerkt aan verandering van gedrag, inclusief het eigen gedrag.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag | PBS
Rubriek: Ontwikkelingen

Een IB'er is een onmisbaar deel van de professionele schoolcultuur

TIB 2012 nummer 1

Als een van de weinige schoolbesturen in Nederland heeft de Stichting Nutsscholen in Breda er al jaren geleden voor gekozen om van de interne begeleider een formele functie te maken. Ondanks dat die niet is opgenomen in het functiehuis primair onderwijs en dus niet in de basisbekostiging van de scholen. Wat waren voor ons de belangrijkste redenen om dit toch te doen? En wat betekent dit voor het competentieprofiel en de functiewaardering?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Professionele cultuur | Schoolontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Quo Vadis IB'er?

TIB 2011 nummer 2

De eerste opleiding voor Interne Begeleiders ging van start in september 1985. Vorig jaar is 25 jaar opleiden van IB’ers gevierd door de Lbib en het Seminarium voor Orthopedagogiek in de Reehorst te Ede. Daar formuleerde wethouder en IB-deskundige Luc Greven vijf IB-doelen voor 2020. Hij ziet de IB’er als stimulator, initiator en inspirator met activiteiten gericht op de leerkracht voor de klas.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

Integrale schoolontwikkeling: de IB'er in positie

TIB 2011 nummer 1

Twintig jaar na de opkomst is de intern begeleider een onmisbare spil in de onderwijsvernieuwing van het primair onderwijs. Na Weer Samen Naar School zorgde Opbrengstgericht werken voor een toenemend beroep op de kennis en vaardigheden van IB’ers. Nu staat het onderwijs voor de uitdaging om Passend onderwijs met Opbrengstgericht werken te verbinden. Welke vraagstukken liggen er? En waarom is de IB’er hier bij uitstek de aangewezen persoon voor?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Onderwijskundig leiderschap | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

Groepsplanloos werken: meer dan een trucje

TIB 2020 nummer 3

Nu groepsplanloos werken in het scholenveld bekend wordt, ontvang ik soms e-mails van IB’ers die zeggen ‘Het werkt niet’. Vaak blijkt dat ze de instrumenten wel gebruiken, maar te weinig begrip hebben van de zes onderwijskundige uitgangspunten die aan groepsplanloos werken ten grondslag liggen. Hierdoor toont zich de meerwaarde niet. In dit artikel gaan we er nader op in.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyseren van data | Groepsplan | Leerlingbespreking/groepsbespreking | Opbrengstgericht werken | Planmatig handelen | Volgen van ontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Index voor inclusie

TIB 2015 nummer 5

Iedere school stelt in het kader van passend onderwijs een SOP op. Hierin staat welke ondersteuning je aan leerlingen te bieden hebt. Zo zal de ene school ervoor
kiezen om zich te specialiseren in een bepaald type ondersteuning, terwijl andere zoveel mogelijk inclusief onderwijs geven. Daarbij krijgen álle leerlingen een plek
op school met daarbij de benodigde ondersteuning. De weg naar een inclusieve school is geen eenvoudige, maar zeker geen onmogelijke opgave. Belangrijk in dat proces is te onderzoeken wat de sterke en zwakke kanten zijn van je school. Ook is het van belang om aannames te onderzoeken en verdere prioriteiten vast te leggen. De ‘Index voor Inclusie’ biedt IB’ers mogelijkheden om met collega’s, leerlingen, ouders en andere betrokkenen in gesprek te gaan over wat zij belangrijk vinden in het onderwijs, en samen te experimenteren met innovatie.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Inclusie | Schoolondersteuningsprofiel
Rubriek: Ontwikkelingen

Handelingsgericht en respectvol schrijven over kinderen

TIB 2015 nummer 4

Het is een recht van de ouders om het dossier van hun kind in te kunnen zien. Dat maakt het noodzakelijk voor leerkrachten en IB’ers om zinvolle en respectvolle notities te maken, die ze vervolgens kunnen bespreken met de ouders. Wat verstaan we eigenlijk onder respectvol en zinvol schrijven? En waarom is het in de praktijk zo lastig om op deze wijze over kinderen te schrijven? Gelukkig geldt ook hiervoor: alles is te leren.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Communicatie | Ouders
Rubriek: Ontwikkelingen

Van incidentele naar systematische kwaliteitszorg

TIB 2015 nummer 2

Werken aan de kwaliteit van het onderwijs en de resultaten van de leerlingen is een zorg van elke school. Als dit ongeregeld of slechts incidenteel gebeurt, kan het al snel een ‘zorgenkindje’ worden. Kwaliteitszorg heeft een systematische aanpak nodig om niet alleen de kwaliteit op verschillende onderwijsaspecten te verbeteren, maar om die tevens te borgen. Onderwijskoepel INOS in Breda heeft voor haar 29 scholen een goed werkbaar kwaliteitskader ontwikkeld. Hierin leveren vele collega’s een bijdrage aan het grotere geheel.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Analyseren van data | Kwaliteitszorg | Schoolontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

De positie van de leerkrachten in Passend Onderwijs

TIB 2014 nummer 5

Volgens het ministerie is de leerkracht de sleutel voor goed onderwijs en goede onderwijsresultaten. Tegelijk vindt men dat leerkrachten beter moeten worden. Daarvoor is het nodig dat zij ‘professionaliseren’. Dat wordt vaak automatisch gelijk gesteld met nascholen, terwijl dat maar één van de vele vormen van professionalisering is. Ik wil hier graag een lans breken voor het ‘professional worden’. Professionalisering is: groeien in professionaliteit.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs | Professionele cultuur
Rubriek: Ontwikkelingen

Systematisch werken met concrete rekendoelen in een groepsplan

TIB 2014 nummer 4

Steeds meer IB’ers en leerkrachten onderschrijven het belang van doelgericht werken. Geformuleerde doelen in een groepsplan bepalen de koers van het onderwijs en maken het mogelijk de aanpak en het aanbod in de klas, te evalueren. Toch is het voor veel scholen nog zoeken hoe deze doelen zo effectief mogelijk te formuleren. In mijn praktijkonderzoek ontdekte ik dat het gezamenlijk stellen van een beperkt aantal concrete doelen, grote gevolgen kan hebben voor het rekenonderwijs.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Groepsplan | Opbrengstgericht werken | Rekenen
Rubriek: Ontwikkelingen

Veelbelovende aanpak voor aarzelende lezers

TIB 2014 nummer 2

‘Yo leo’ betekent: ‘Ik ben aan het lezen’. Dat kleine zinnetje is de droom van veel ouders, leraren en leesspecialisten. Stel je eens voor dat kinderen zo lekker aan het lezen zijn, dat ze geen zin hebben om te stoppen. De realiteit is voor Nederlandse kinderen vaak anders. Want hoewel hun leesniveau voldoende is, zijn er helaas relatief veel kinderen die nauwelijks aan het lezen te krijgen zijn. Daarom is het de moeite waard om te kijken welke aanpakken hen kunnen motiveren en ondersteunen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Digitalisering | Dyslexie | Lezen
Rubriek: Ontwikkelingen

Leren van lastig gedrag

TIB 2014 nummer 1

Soms uitgeblust, soms schreeuwend en heel soms zelfs met tranen in de ogen verzuchten leraren: “Ik kan er niet meer tegen. Wat moet ik toch met dit kind?” Hoe kun je als intern begeleider deze leraar helpen? Voor de aanpak van een kind met lastig gedrag ligt immers geen methode of stappenplan klaar. In de praktijk blijkt dat een preventieve aanpak het beste werkt.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Gedrag
Rubriek: Ontwikkelingen

Begaafde onderpresteerders. Waar leg je het accent bij de begeleiding?

TIB 2013 nummer 5

Onderpresteren is ‘hot’. Zowel in onderwijsland, als in de politiek is er veel aandacht voor leerlingen die minder presteren dan hun omgeving van hen verwacht. Adviezen vliegen je als leerkracht links en rechts om de oren: wat je moet doen en vooral hoe je dat moet doen. Maar waar moet nu het accent bij de begeleiding liggen?

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Begaafdheid | Coaching/begeleiding
Rubriek: Ontwikkelingen

Format Teambespreking HGW: een instrument bij verandermanagement

TIB 2013 nummer 4

HGW en veranderingsmanagement binnen de school. Bestaat er een instrument dat IB’ers hierbij behulpzaam kan zijn? Wij denken van wel. Diverse pedagogen wezen op het volgen van de ontwikkeling van kinderen en de hulpvragen van de leerling als uitgangspunt te nemen. Een leerkracht die zich bewust is van de eigen mogelijkheden en de eigen ondersteuningsbehoefte kan formuleren. De intern begeleider kan hier ondersteuning of coaching bij geven. Al is het soms knokken tegen openlijk of verborgen weerstanden tegen de ‘zoveelste verandering’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Handelingsgericht werken | Instrumenten | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Interne Begeleiding, variatie en perspectief (1)

TIB 2013 nummer 3

De diversiteit aan leerlingen en ondersteuningsvragen neemt nog steeds toe, maar ook de diversiteit onder IB’ers. Daarom een boekje open over die brede variatie aan verschijningsvormen van intern begeleiden in het land. In dit eerste artikel bekijken we de variatie die we aan IB-werk tegenkomen. In een vervolgartikel gaan we in op de toekomst en mogelijke nieuwe perspectieven.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ontwikkelperspectief/OPP | Rol Intern Begeleider
Rubriek: Ontwikkelingen

Passend Onderwijs: De Leoz-ontwikkelscan

TIB 2013 nummer 1

Leerkrachten in elke onderwijssetting moeten een bijdrage kunnen leveren aan ‘gewoon goed onderwijs’ en een antwoord kunnen geven op de uitdagingen waar het onderwijs op dit moment voor staat. Om kunnen gaan met heterogene groepen, uit kunnen gaan van diversiteit, samen kunnen werken met ouders en ketenpartners - dit zijn competenties waarover een leraar binnen de setting van Passend Onderwijs dient te beschikken. Met de ontwikkelscan breng je samen met je team de ondersteuningsmogelijkheden van je school in kaart.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs
Rubriek: Ontwikkelingen

Help, wat moet ik met het ontwikkelingsperspectief?

TIB 2012 nummer 3

‘Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften moeten zich ontwikkelen naar hun mogelijkheden.’ In het kader hiervan moeten scholen van het Ministerie van
onderwijs vanaf januari 2011 voor hun leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften een ontwikkelingsperspectief maken. Dit heeft de afgelopen tijd geleid tot vragen als: Wat houdt een ontwikkelingsperspectief in? En wat betekent dit voor onze school? Dit artikel geeft een eerste antwoord.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Ontwikkelperspectief/OPP | Passend Onderwijs
Rubriek: Ontwikkelingen

Schoolvideo-interactiebegeleiding in teamverband

TIB 2020 nummer 4

Veel leerkrachten voelen zich niet vaardig genoeg om met alle verschillende onderwijsbehoeften van leerlingen om te gaan. Dat beïnvloedt het geloof in hun vermogen om inclusiever onderwijs te kunnen realiseren. IB’ers maken zich daar terecht zorgen over en vinden het belangrijk om dat binnen het team bespreekbaar te maken. Daar ontbreekt het vaak aan. Bovendien schatten ze het kunnen van leerkrachten vaak anders in dan leerkrachten zelf. Scholing is volgens hen daarom belangrijk.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Inclusie | Leerkrachtvaardigheden | Teamontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Het nieuwe onderwijsresultatenmodel

TIB 2020 nummer 5

Met ingang van 2020/2021 beoordeelt de onderwijsinspectie de leerresultaten aan het einde van de basisschool niet meer aan de hand van een gemiddelde eindtoetsscore. Vanaf dit schooljaar worden de behaalde referentieniveaus op de eindtoets als uitgangspunt genomen. Hierbij wordt een nieuwe maat, de schoolweging, gebruikt om rekening te houden met de leerlingpopulatie. Als IB’er is het belangrijk om te weten hoe dit nieuwe model in elkaar steekt om vervolgens goede analyses te kunnen maken en je school verder op weg te helpen naar de schooldoelen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Verantwoording | Volgen van ontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Talentgedreven werken in het onderwijs

TIB 2021 nummer 1

In navolging op het artikel ‘Samen sterker! De kracht van groepsarrangement Atlasklas’ (TIB 2020-4), zijn Els Pronk en Jorinde Jelles in gesprek gegaan over aspecten als veerkracht, kijken achter gedrag, versterken van binnenuit, talentinterviews, de ijsberg, de kring en ‘therapeuteren’. En over hoe mooi het zou zijn om andere scholen te inspireren om (nog) meer talentgedreven te gaan werken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Coaching/begeleiding | Eigenaarschap | Gedrag | Talentontwikkeling
Rubriek: Ontwikkelingen

Intern begeleiden in de voorschool

TIB 2015 nummer 3

Mede door de invoering van Passend onderwijs en de daarbij behorende zorgplicht komt de samenwerking tussen voorschool en vroegschool in een nieuw perspectief te staan. Doordat de ondersteuning in de voorschool onvoldoende wordt gekend, ontstaat al snel het idee dat de ondersteuningsbehoefte pas wordt ontdekt in de basisschool. Niets is minder waar. In deze bijdrage een doorkijkje op de werkzaamheden van de peuter-IB, de ‘IB’er voorschools’.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Doorgaande lijn | Jonge kind | Ondersteuningsstructuur | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Leren door feedback

TIB 2014 nummer 3

Leerkrachten in het basisonderwijs zijn in toenemende mate begeleiders van leerprocessen en sluiten zoveel mogelijk aan bij de eigen wijze van leren van leerlingen. Daarmee wordt betrokkenheid verhoogd en beklijft het geleerde beter. Na een training op basis van het feedbackmodel van Hattie en Timperley, is het team van kindcentrum ‘De Kersentuin’ zich verder gaan professionaliseren in feedback. Doordat dit voor hun team een betere afstemming op leer- en ontwikkelbehoeften van de leerlingen heeft opgeleverd, willen zij hun ervaringen graag delen. Voor de IB’er is het belangrijk om het onderstaande kader voor goede feedback ook te hanteren bij de leerprocessen van de leerkrachten. Waar leerling staat, kan ook leerkracht worden gelezen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Feedback | Samenwerken
Rubriek: Ontwikkelingen

Passend onderwijs: 'Verantwoord' verder!

TIB 2021 nummer 2

In september 2020 is in TIB het artikel ‘Passend onderwijs. Hoe nu verder’ verschenen. Hierin is een samenvatting geschetst van de evaluatie van 5 jaar onderzoek naar de effecten van de stelselwijziging. In deze bijdrage schenken we specifiek aandacht aan het programma van eisen en de mogelijke werkzaamheden van de IB’er, die voortvloeien uit de recente beleidsnota ‘Evaluatie en verbeteraanpak passend onderwijs’ van minister Slob.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Passend Onderwijs | Schoolondersteuningsprofiel | Verantwoording
Rubriek: Ontwikkelingen